Ngày 26/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 66.21/2026/NQ-CP về cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong triển khai đấu giá tài sản trực tuyến theo quy định của Luật Đấu giá tài sản. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 31/8/2026 đến hết ngày 28/2/2027, trong đó đặt ra những yêu cầu quan trọng về định danh, xác thực điện tử và quản lý giao dịch trên môi trường số.

Nâng cao tính xác thực và trách nhiệm của người tham gia

Khác với đấu giá trực tiếp, nơi người tham gia được kiểm tra giấy tờ tùy thân và hồ sơ tại địa điểm tổ chức, đấu giá trực tuyến diễn ra trên môi trường mạng, các bên không trực tiếp gặp nhau. Nếu thiếu cơ chế xác thực chặt chẽ, đối tượng xấu có thể lợi dụng thông tin giả, tài khoản không chính chủ hoặc mượn danh tính người khác để đăng ký tham gia. Thậm chí, một người có thể tìm cách tạo nhiều tài khoản nhằm làm sai lệch số lượng người tham gia, gây nhiễu diễn biến trả giá hoặc che giấu mối liên hệ giữa các tài khoản.

Việc sử dụng tài khoản định danh điện tử mức độ 2 góp phần khắc phục những bất cập này. Do thông tin định danh đã được xác thực, đối chiếu theo quy định, tài khoản giúp tăng độ tin cậy trong việc xác định người thực tế đăng nhập và tham gia giao dịch, hạn chế tình trạng khai báo sai hoặc sử dụng danh tính không đúng chủ thể.

Đối với cá nhân, định danh điện tử giúp gắn hoạt động đăng nhập, nộp hồ sơ và trả giá với người tham gia cụ thể. Đối với cơ quan, doanh nghiệp và tổ chức, việc xác thực cần gắn với tư cách pháp lý, người đại diện hoặc người được ủy quyền hợp pháp theo quy định.

Đáng chú ý, định danh điện tử không chỉ là phương thức đăng nhập mà còn góp phần nâng cao trách nhiệm của người tham gia. Các thao tác trên hệ thống như đăng ký, nộp hồ sơ, nộp tiền đặt trước và trả giá được ghi nhận, tạo cơ sở để kiểm tra, đối chiếu khi phát sinh khiếu nại, tranh chấp hoặc dấu hiệu vi phạm.

Tuy nhiên, có tài khoản định danh điện tử mức độ 2 không đồng nghĩa với việc đương nhiên đủ điều kiện tham gia mọi cuộc đấu giá. Người tham gia vẫn phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo Luật Đấu giá tài sản, pháp luật chuyên ngành và quy chế của từng cuộc đấu giá; thực hiện các nghĩa vụ về hồ sơ, tiền mua hồ sơ, tiền đặt trước và những yêu cầu liên quan.

 
Ảnh minh họa

Tăng khả năng giám sát, truy vết hành vi vi phạm

Một trong những yêu cầu quan trọng được đặt ra tại Nghị quyết số 66.21/2026/NQ-CP là Cổng Đấu giá tài sản quốc gia và Hệ thống đấu giá trực tuyến phải ghi nhận, lưu trữ thông tin đăng nhập và các giao dịch điện tử theo thời gian thực.

Thông qua nhật ký điện tử, hệ thống có thể ghi nhận thời điểm đăng nhập, thao tác nộp hồ sơ, thời gian và mức giá trả, việc thay đổi thông tin, giao dịch thanh toán cùng các dữ liệu kỹ thuật liên quan. Đây là nguồn thông tin quan trọng phục vụ kiểm tra, xác minh diễn biến phiên đấu giá khi có phản ánh, khiếu nại, tranh chấp hoặc dấu hiệu bất thường.

Chẳng hạn, trường hợp nhiều tài khoản có mối liên hệ về thiết bị, địa chỉ mạng, phương thức thanh toán hoặc thường xuyên cùng tham gia các cuộc đấu giá với diễn biến trả giá bất thường có thể được đưa vào diện kiểm tra, xác minh. Việc đối chiếu dữ liệu định danh với lịch sử đăng nhập, giao dịch và quá trình trả giá giúp cơ quan chức năng có thêm căn cứ nhận diện mối liên hệ giữa các tài khoản, xác định chủ thể thực hiện hành vi và thời điểm xảy ra sự việc.

Qua đó, hoạt động giám sát không chỉ dựa vào phản ánh của người tham gia mà còn có thể khai thác dữ liệu điện tử được hệ thống lưu trữ, góp phần nâng cao hiệu quả phát hiện, xác minh và xử lý vi phạm.

Chủ động phòng ngừa tài khoản giả, hành vi thao túng

Trong đấu giá tài sản, các hành vi thông đồng, dìm giá, tạo cạnh tranh giả hoặc cố tình làm sai lệch kết quả đều có thể gây thiệt hại cho người có tài sản, người tham gia đấu giá và ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước.

Định danh điện tử mức độ 2 góp phần thu hẹp khả năng sử dụng tài khoản ảo, tài khoản không chính chủ hoặc nhiều danh nghĩa khác nhau để tham gia cùng một cuộc đấu giá. Khi được kết hợp với dữ liệu thanh toán, lịch sử đăng nhập và diễn biến trả giá, hệ thống có thêm cơ sở nhận diện những dấu hiệu bất thường như nhiều tài khoản có mối liên hệ về thông tin, thiết bị hoặc phương thức thanh toán; một nhóm tài khoản thường xuyên cùng tham gia nhiều cuộc đấu giá với cách thức trả giá lặp lại; tài khoản có dấu hiệu bị chiếm quyền sử dụng hoặc hoạt động bất thường trong thời gian tổ chức phiên đấu giá.

Đây là cơ sở hỗ trợ công tác phân tích, cảnh báo rủi ro, giúp cơ quan chức năng và đơn vị vận hành hệ thống kịp thời kiểm tra, xác minh, không để các sơ hở về công nghệ bị lợi dụng phục vụ hành vi vi phạm pháp luật.

Bảo vệ tài khoản, giữ an toàn dữ liệu cá nhân

Bên cạnh những tiện ích, việc sử dụng định danh điện tử trong đấu giá trực tuyến cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về bảo vệ tài khoản và dữ liệu cá nhân. Người tham gia cần nâng cao cảnh giác, tuyệt đối không cho mượn tài khoản, cung cấp mật khẩu, mã xác thực, mã OTP hoặc thông tin sinh trắc học cho người khác. Không đăng nhập tài khoản trên thiết bị không bảo đảm an toàn, máy tính công cộng hoặc truy cập các đường dẫn không rõ nguồn gốc.

Thực tế, các đối tượng lừa đảo có thể giả danh cơ quan quản lý, tổ chức hành nghề đấu giá hoặc nhân viên hỗ trợ kỹ thuật để yêu cầu người dân cung cấp thông tin đăng nhập, mã xác thực, cài đặt phần mềm điều khiển thiết bị nhằm chiếm đoạt tài khoản và tài sản. Do đó, người tham gia cần kiểm tra kỹ địa chỉ Cổng Đấu giá tài sản quốc gia, hệ thống đấu giá trực tuyến và thông tin của tổ chức hành nghề đấu giá trước khi đăng nhập, cung cấp dữ liệu hoặc thực hiện thanh toán.

Đối với các cơ quan, tổ chức quản lý và vận hành hệ thống, cần tăng cường kiểm soát quyền truy cập, bảo vệ dữ liệu định danh, dữ liệu tài chính và lịch sử giao dịch; thực hiện các biện pháp mã hóa, sao lưu, giám sát và kịp thời xử lý sự cố an ninh mạng. Việc thu thập, khai thác, chia sẻ dữ liệu phải đúng mục đích, đúng thẩm quyền và tuân thủ các quy định pháp luật về định danh điện tử, bảo vệ dữ liệu cá nhân, an ninh mạng và giao dịch điện tử.

Để định danh điện tử phát huy hiệu quả trong đấu giá tài sản trực tuyến, các cơ quan, tổ chức và địa phương cần chú trọng chuẩn hóa thông tin của người có tài sản, tổ chức hành nghề đấu giá, đấu giá viên và người tham gia; tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống có liên quan; xây dựng quy trình xử lý đối với trường hợp không xác thực được tài khoản, mất quyền truy cập hoặc phát sinh sự cố trong quá trình đấu giá. Đồng thời, đẩy mạnh hướng dẫn người dân, doanh nghiệp sử dụng tài khoản định danh điện tử mức độ 2, nâng cao nhận thức về bảo vệ thông tin cá nhân và phòng ngừa các phương thức lừa đảo trên không gian mạng.

Định danh điện tử mức độ 2 không phải là giải pháp duy nhất để ngăn chặn mọi hành vi gian lận, nhưng là một mắt xích quan trọng trong hệ thống quản lý, giám sát đấu giá trực tuyến. Khi được triển khai đồng bộ với cơ chế lưu trữ nhật ký điện tử, kiểm soát giao dịch và bảo đảm an ninh mạng, giải pháp này sẽ góp phần hạn chế tài khoản giả, phòng ngừa thông đồng, thao túng, nâng cao khả năng truy vết và xử lý vi phạm.

Từ đó, từng bước xây dựng môi trường đấu giá tài sản hiện đại, công khai, minh bạch, cạnh tranh bình đẳng; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, người có tài sản và người tham gia đấu giá, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số an toàn, hiệu quả./.

                                                                                      Tuấn Anh