Nhận diện và đấu tranh với các thủ đoạn an ninh phi truyền thống trong tình hình mới
Cập nhật ngày: 8-10-2026
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế toàn diện, bùng nổ công nghệ số và biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng cực đoan, các nguy cơ an ninh phi truyền thống đang nổi lên như những thách thức gay gắt, tác động trực tiếp và đa chiều đến mọi mặt đời sống kinh tế - xã hội. Không mang tính chất xung đột quân sự hay chính trị truyền thống, các mối đe dọa an ninh phi truyền thống có tốc độ lan rộng nhanh chóng, tính chất phức tạp và khả năng gây tổn hại nghiêm trọng đến ổn định chính trị, an ninh con người và chủ quyền quốc gia từ sớm, từ xa.
Để chủ động phòng ngừa, phát hiện và ứng phó hiệu quả, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 1125/QĐ-TTg ngày 23/6/2026 phê duyệt Đề án “Tuyên truyền phòng ngừa, ứng phó với các đe dọa an ninh phi truyền thống đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”. Đề án đặt trọng tâm vào việc tạo chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức, trách nhiệm và hành động của cả hệ thống chính trị, lực lượng vũ trang cùng toàn thể nhân dân trong việc nhận diện rõ phương thức, thủ đoạn của các loại nguy cơ và triển khai giải pháp đấu tranh toàn diện. Cụ thể:
An ninh mạng và tội phạm công nghệ cao: Các đối tượng lợi dụng không gian mạng, nền tảng mạng xã hội và công nghệ mã hóa đầu cuối để tấn công vào hạ tầng số quốc gia (tài chính, ngân hàng, năng lượng), chiếm đoạt dữ liệu, lừa đảo trực tuyến và phát tán thông tin sai lệch nhằm gây mất ổn định dư luận và trật tự, an toàn xã hội.
Lợi dụng sự cố, thiên tai và dịch bệnh: Các thế lực thù địch và phần tử cơ hội triệt để lợi dụng các tình huống khủng hoảng, thiên tai cực đoan (như bão lũ, sạt lở, hạn hán), biến đổi khí hậu hoặc dịch bệnh để bóp méo sự thật, xuyên tạc công tác điều hành của chính quyền, kích động tâm lý hoang mang và làm suy giảm niềm tin của Nhân dân.
Tội phạm xuyên quốc gia phức hợp: Gia tăng các đường dây buôn lậu ma túy quy mô lớn, rửa tiền, buôn bán người và tội phạm môi trường. Các đối tượng tận dụng kẽ hở chính sách, sự chênh lệch trình độ công nghệ và năng lực quản lý giữa các quốc gia để hoạt động tinh vi.
Thách thức an ninh môi trường và nguồn nước: Biến đổi khí hậu, nước biển dâng, suy giảm nguồn nước xuyên biên giới do thủy điện thượng nguồn làm thay đổi dòng chảy cùng ô nhiễm sinh thái tác động tiêu cực đến sinh kế, an ninh lương thực và sự phát triển bền vững.
Định hướng giải pháp ứng phó và đấu tranh toàn diện:
Trước hết, cần quán triệt mục tiêu Đề án 1125/QĐ-TTg và hoàn thiện thể chế: Phấn đấu đến năm 2030: 100% cán bộ lãnh đạo, quản lý chủ chốt các cấp được quán triệt đầy đủ các chủ trương, Chiến lược quốc gia về ANPTT; 100% bộ, ngành, địa phương, đơn vị lực lượng vũ trang đưa nội dung tuyên truyền vào kế hoạch hằng năm và xây dựng cơ chế phối hợp truyền thông. Siết chặt các quy định pháp luật về quản lý không gian mạng, bảo vệ chủ quyền dữ liệu quốc gia và bảo vệ bí mật Nhà nước.
Đề án “Tuyên truyền phòng ngừa, ứng phó với các đe doạ an ninh
phi truyền thống đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2025”
Thứ hai, nâng cao “sức đề kháng” cộng đồng: Đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật giúp cán bộ, công chức và Nhân dân chủ động nhận diện thông tin xấu độc, nâng cao cảnh giác trước các thủ đoạn kích động, lừa đảo. Đồng thời, quán triệt thực hiện phương châm “Kiểm trước tin sau” trước khi chia sẻ thông tin trên mạng xã hội; tuân thủ nghiêm quy định bảo mật dữ liệu cá nhân và tài liệu nội bộ.
Thứ ba, xây dựng thế trận an ninh nhân dân toàn diện. Trên không gian mạng: Lực lượng chức năng chủ động tuyên truyền mỗi người dùng mạng xã hội trở thành một “cơ sở” tích cực; lan tỏa thông tin tích cực, chủ động phát hiện, đấu tranh và tố giác tội phạm công nghệ cao. Trong đời sống thực tế: Lực lượng Công an cơ sở phối hợp chặt chẽ với chính quyền và các lực lượng tại chỗ thực hiện “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” để nắm chắc tình hình, giải quyết phức tạp ngay từ ban đầu. Duy trì ít nhất 01 mô hình điểm tại mỗi tỉnh, thành phố về tuyên truyền, nâng cao năng lực ứng phó rủi ro an ninh phi truyền thống.
Thứ tư, chủ động ứng phó theo mô hình quản trị rủi ro đa bước: Áp dụng chu trình quản trị thảm họa (Phòng ngừa - Giảm nhẹ - Sẵn sàng - Đối phó - Phục hồi). Bên cạnh đó, tăng cường phương châm “3 sẵn sàng” (sẵn sàng phòng tránh, đối phó kịp thời, khắc phục khẩn trương) và “4 tại chỗ” (chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ, hậu cần tại chỗ) trong ứng phó thiên tai, sự cố.
Cuối cùng, đẩy mạnh hợp tác quốc tế: Mở rộng liên kết, chia sẻ thông tin tình báo, ứng dụng công nghệ an ninh mạng và phối hợp đấu tranh phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia với các nước và tổ chức quốc tế.
Nâng cao nhận thức, chủ động nhận diện và đấu tranh hiệu quả với các thách thức an ninh phi truyền thống là nhiệm vụ vừa mang tính cấp bách, vừa mang tính chiến lược lâu dài. Việc triển khai đồng bộ các giải pháp từ hoàn thiện thể chế, ứng dụng công nghệ đến phát huy vai trò chủ thể của Nhân dân chính là chìa khóa then chốt để xây dựng “thế trận lòng dân” và thế trận an ninh nhân dân vững chắc. Với sự chỉ đạo sát sao của Đảng, Nhà nước cùng tinh thần chủ động, cảnh giác cao độ của mỗi cán bộ, chiến sĩ và quần chúng Nhân dân, chúng ta hoàn toàn tin tưởng sẽ đập tan mọi âm mưu, thủ đoạn chống phá, phòng ngừa và ứng phó hiệu quả với các nguy cơ an ninh mới, bảo vệ vững chắc chủ quyền quốc gia và giữ gìn cuộc sống bình yên, hạnh phúc cho Nhân dân./.
Vân Anh
Các tin khác