CÔNG AN BẠC LIÊU
Hoàn thiện nền tảng định danh số từ những dữ liệu sinh trắc học hiện đại
Cập nhật ngày: 7-09-2026
Chuyển đổi số quốc gia đang mở ra nhiều cơ hội để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, cải cách thủ tục hành chính và phục vụ người dân ngày càng tốt hơn. Trong tiến trình đó, định danh và xác thực điện tử được xem là một trong những nền tảng quan trọng, bảo đảm mọi giao dịch trên môi trường số được thực hiện chính xác, an toàn và minh bạch. Để xây dựng hệ thống định danh số hiện đại, bên cạnh hạ tầng công nghệ, yếu tố quyết định chính là chất lượng và độ tin cậy của dữ liệu công dân.
Những năm qua, dữ liệu khuôn mặt và dấu vân tay đã được ứng dụng rộng rãi trong công tác quản lý dân cư, cấp thẻ Căn cước, định danh điện tử và nhiều lĩnh vực khác. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ, yêu cầu về độ chính xác trong nhận diện, xác thực danh tính ngày càng cao, nhất là trong bối cảnh các giao dịch điện tử, dịch vụ công trực tuyến và hoạt động trên không gian mạng không ngừng gia tăng. Đây cũng là lý do Bộ Công an đang lấy ý kiến đối với Dự thảo Thông tư ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia sinh trắc học mống mắt, nhằm xây dựng cơ sở pháp lý và kỹ thuật thống nhất cho việc thu nhận, quản lý và khai thác loại dữ liệu sinh trắc học đặc biệt này.
 

Ảnh minh họa
         
Mống mắt là phần có màu bao quanh đồng tử của mắt người. Theo các nghiên cứu khoa học, cấu trúc mống mắt của mỗi cá nhân có tính đặc trưng rất cao và gần như không thay đổi trong suốt cuộc đời. Ngay cả những người có quan hệ huyết thống gần hoặc các cặp song sinh cùng trứng cũng không có cấu trúc mống mắt giống nhau hoàn toàn. Chính đặc điểm này giúp công nghệ nhận dạng mống mắt được đánh giá là một trong những phương thức xác thực danh tính có độ chính xác cao nhất hiện nay.
         
Thực tiễn cho thấy, mặc dù dữ liệu khuôn mặt và dấu vân tay đang phát huy hiệu quả tích cực nhưng trong một số trường hợp vẫn có thể gặp những hạn chế nhất định. Dấu vân tay có thể bị mờ hoặc biến dạng do tuổi tác, tính chất nghề nghiệp hoặc tác động từ môi trường lao động. Việc nhận diện khuôn mặt đôi khi bị ảnh hưởng bởi điều kiện ánh sáng, góc chụp, khẩu trang, kính bảo hộ hoặc các yếu tố khách quan khác. Trong khi đó, dữ liệu mống mắt có khả năng bổ trợ hiệu quả cho các phương thức xác thực hiện có, góp phần nâng cao độ chính xác trong nhận diện và giảm thiểu nguy cơ nhầm lẫn danh tính.
         
Tuy nhiên, để dữ liệu mống mắt thực sự phát huy hiệu quả thì việc thu nhận, xử lý và lưu trữ phải được thực hiện theo những tiêu chuẩn kỹ thuật thống nhất. Nếu mỗi đơn vị sử dụng một quy trình hoặc một tiêu chuẩn khác nhau, dữ liệu thu được sẽ thiếu tính đồng bộ, gây khó khăn cho việc kết nối, chia sẻ và khai thác trên phạm vi toàn quốc. Đây chính là lý do cần thiết phải xây dựng và ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với sinh trắc học mống mắt.
         
Dự thảo Thông tư được xây dựng nhằm quy định thống nhất các yêu cầu kỹ thuật liên quan đến chất lượng hình ảnh mống mắt, điều kiện thu nhận dữ liệu, yêu cầu đối với thiết bị, tiêu chuẩn đánh giá chất lượng dữ liệu và khả năng tương thích giữa các hệ thống. Khi có quy chuẩn chung, dữ liệu được thu nhận tại các địa phương, đơn vị khác nhau vẫn bảo đảm tính thống nhất, phục vụ hiệu quả cho việc quản lý, khai thác và xác thực trên phạm vi cả nước.
         
Việc xây dựng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về sinh trắc học mống mắt còn xuất phát từ yêu cầu bảo vệ dữ liệu cá nhân trong giai đoạn hiện nay. Dữ liệu sinh trắc học là loại dữ liệu đặc biệt nhạy cảm, gắn trực tiếp với danh tính của mỗi công dân. Nếu bị thu thập, sử dụng hoặc chia sẻ trái phép có thể ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân. Vì vậy, việc quy định chặt chẽ các tiêu chuẩn kỹ thuật, quy trình quản lý và yêu cầu bảo mật ngay từ đầu sẽ góp phần hạn chế nguy cơ lộ lọt dữ liệu, đồng thời nâng cao tính an toàn của các hệ thống định danh điện tử.
         
Từ góc độ bảo đảm an ninh, trật tự, việc hoàn thiện các nền tảng dữ liệu sinh trắc học hiện đại sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý dân cư, hỗ trợ xác minh nhân thân, phòng ngừa các hành vi sử dụng giấy tờ giả, giả mạo danh tính để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật. Đây cũng là một trong những giải pháp quan trọng nhằm phục vụ hiệu quả Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử, đáp ứng yêu cầu xây dựng Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số trong thời gian tới.
         
Có thể khẳng định, việc Bộ Công an xây dựng Dự thảo Thông tư ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia sinh trắc học mống mắt không đơn thuần là bổ sung thêm một loại dữ liệu sinh trắc học mới, mà còn là bước đi cần thiết nhằm hoàn thiện nền tảng định danh số quốc gia, bảo đảm tính chính xác trong xác thực danh tính, tăng cường bảo vệ dữ liệu cá nhân và phục vụ hiệu quả công tác quản lý nhà nước, bảo đảm an ninh, trật tự trong tình hình mới.
         
Công an xã Nguyễn Việt Khái khuyến nghị người dân chủ động tìm hiểu các chủ trương, chính sách mới của Nhà nước về định danh và xác thực điện tử; nâng cao ý thức bảo vệ dữ liệu cá nhân; không cung cấp thông tin sinh trắc học cho các tổ chức, cá nhân hoặc ứng dụng không rõ nguồn gốc, không có thẩm quyền nhằm phòng ngừa các nguy cơ mất an toàn thông tin trên không gian mạng./.

Chí Bằng

Các tin khác
  • Tin ảnh

  • 

  • 
    Đang online: 1
    Hôm nay: 31384
    Trong tuần: 136929
    Trong tháng 489294
    Tất cả: 28412948