Hoàn thiện pháp luật tố tụng hình sự, nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống tội phạm .CÔNG AN BẠC LIÊU

CÔNG AN BẠC LIÊU

Phổ biến giáo dục pháp luật

Hoàn thiện pháp luật tố tụng hình sự, nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống tội phạm

Cập nhật ngày: 6-11-2026

Trước yêu cầu đổi mới tổ chức bộ máy và nâng cao chất lượng hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng, việc sửa đổi, bổ sung Bộ luật Tố tụng hình sự được đặt ra nhằm tháo gỡ những khó khăn từ thực tiễn, phân định rõ thẩm quyền, bảo đảm quá trình tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm và điều tra vụ án hình sự được thông suốt, chặt chẽ, đúng pháp luật. Những nội dung sửa đổi không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của lực lượng Công an mà còn hướng đến bảo vệ tốt hơn quyền con người, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Ảnh minh hoạ

Theo chương trình làm việc tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, dự án Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) dự kiến được Quốc hội xem xét, thông qua. Dự thảo tập trung điều chỉnh nhiều nội dung quan trọng, xuất phát từ yêu cầu thực tiễn trong tổ chức và hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng, nhất là sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy Công an nhân dân và điều chỉnh thẩm quyền điều tra.

Một trong những vấn đề đáng chú ý là hoàn thiện cơ chế ủy quyền trong hoạt động điều tra. Theo quy định hiện hành, Thủ trưởng Cơ quan điều tra chỉ được ủy quyền cho Phó Thủ trưởng khi vắng mặt. Tuy nhiên, từ ngày 01/3/2025, khi không tổ chức Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp huyện, khối lượng công việc điều tra được chuyển về Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp tỉnh, đặt ra yêu cầu phải có cơ chế phân công, điều hành linh hoạt và phù hợp hơn.

Trên cơ sở đó, dự thảo đề xuất mở rộng cơ chế ủy quyền, không chỉ giới hạn trong trường hợp Thủ trưởng Cơ quan điều tra vắng mặt mà còn đáp ứng yêu cầu phân công công việc theo lĩnh vực, nhiệm vụ. Quy định này tạo điều kiện để Phó Thủ trưởng chủ động thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được giao, góp phần giảm áp lực cho người đứng đầu, nâng cao trách nhiệm của từng cấp lãnh đạo, đồng thời bảo đảm tiến độ giải quyết các vụ việc, vụ án hình sự.

Cùng với đó, dự thảo hướng đến sự thống nhất trong cơ chế phân công, ủy quyền đối với Điều tra viên trung cấp, Điều tra viên cao cấp giữ chức vụ Trưởng hoặc Phó Trưởng Công an cấp xã thực hiện một số nhiệm vụ điều tra theo quy định. Đây là hướng hoàn thiện có ý nghĩa thiết thực, góp phần phát huy năng lực đội ngũ cán bộ có đủ tiêu chuẩn, điều kiện tại cơ sở, nâng cao khả năng xử lý vụ việc ngay từ địa bàn, hạn chế tình trạng chậm trễ trong quá trình giải quyết do khoảng cách địa lý và áp lực công việc tập trung tại cấp tỉnh.

Phân định rõ thẩm quyền, nâng cao chất lượng điều tra

Một nội dung khác được dự thảo quan tâm là thẩm quyền trưng cầu giám định, yêu cầu định giá tài sản của các cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra.

Theo định hướng sửa đổi, các cơ quan này chủ yếu thực hiện những hoạt động điều tra ban đầu, sau đó chuyển hồ sơ vụ án đến Cơ quan điều tra có thẩm quyền trong thời hạn luật định. Với thời hạn thực hiện một số hoạt động điều tra ban đầu là 07 ngày theo nội dung dự thảo được đề cập, việc bổ sung thẩm quyền trưng cầu giám định, yêu cầu định giá tài sản có thể không phù hợp với phạm vi nhiệm vụ và thời gian được giao.

Vì vậy, dự thảo đề xuất không bổ sung các thẩm quyền nêu trên, qua đó xác định rõ ranh giới giữa hoạt động điều tra ban đầu và hoạt động điều tra chuyên sâu. Việc phân định cụ thể chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan sẽ góp phần hạn chế chồng chéo, bảo đảm quá trình thu thập, kiểm tra, đánh giá chứng cứ được thực hiện thống nhất, đúng thẩm quyền, phục vụ hiệu quả công tác điều tra và xử lý tội phạm.

Tháo gỡ khó khăn trong tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm

Từ thực tiễn công tác tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố, dự thảo cũng đề xuất bổ sung cơ chế xử lý đối với trường hợp người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố nhiều lần không chấp hành việc triệu tập hoặc không xác định được nơi ở để phục vụ hoạt động kiểm tra, xác minh.

Theo nội dung đề xuất, trong trường hợp đáp ứng đầy đủ điều kiện luật định, người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố có thể bị áp giải để phục vụ hoạt động kiểm tra, xác minh. Đồng thời, nếu việc vắng mặt hoặc không xác định được nơi ở khiến cơ quan có thẩm quyền không thể tiến hành các hoạt động cần thiết và đã hết thời hạn giải quyết theo quy định, đây có thể là căn cứ xem xét tạm đình chỉ việc giải quyết nguồn tin về tội phạm.

Việc nghiên cứu bổ sung quy định này nhằm tháo gỡ những vướng mắc trong thực tiễn, tạo cơ sở pháp lý để cơ quan chức năng chủ động thực hiện nhiệm vụ, tránh tình trạng hoạt động xác minh bị kéo dài hoặc gặp trở ngại do người liên quan không hợp tác. Tuy nhiên, mọi biện pháp tố tụng, nhất là biện pháp cưỡng chế, phải được áp dụng đúng đối tượng, điều kiện, trình tự và thủ tục luật định, bảo đảm khách quan, thận trọng, không xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân.

Bảo đảm tính liên tục trong hoạt động tố tụng

Bên cạnh các nội dung sửa đổi về thẩm quyền và trình tự, thủ tục điều tra, dự thảo Nghị quyết thi hành Bộ luật cũng đặt ra những quy định chuyển tiếp nhằm bảo đảm việc áp dụng pháp luật thống nhất, không làm gián đoạn hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng khi Bộ luật có hiệu lực.

Đáng chú ý, dự thảo đề xuất áp dụng sớm một số quy định có lợi cho người bị buộc tội, như các trường hợp miễn trách nhiệm hình sự, quy định về tội danh mới được khởi tố theo yêu cầu của người bị hại và tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự. Theo hướng đề xuất, những quy định có lợi này được áp dụng kể từ ngày Bộ luật được công bố, thay vì phải chờ đến ngày chính thức có hiệu lực.

Đối với hoạt động tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố và điều tra các vụ án hình sự liên quan đến hoạt động tư pháp, dự thảo cũng đề cập việc chuyển giao thẩm quyền giữa các cơ quan điều tra. Trong đó, việc đề xuất chuyển giao thẩm quyền cho Cơ quan An ninh điều tra thuộc Bộ Công an, Bộ Quốc phòng kể từ ngày Bộ luật được công bố nhằm tạo điều kiện chủ động chuẩn bị về tổ chức, cán bộ, cơ sở vật chất, hồ sơ và tài liệu, bảo đảm quá trình tiếp nhận, xử lý công việc được liên tục, không để phát sinh khoảng trống trong hoạt động tố tụng.

Những quy định chuyển tiếp này có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm tính kế thừa, ổn định và thống nhất của hệ thống pháp luật, đồng thời thể hiện sự kết hợp giữa yêu cầu xử lý nghiêm minh các hành vi phạm tội với việc bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người tham gia tố tụng.

Nâng cao trách nhiệm của cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân

Trước những nội dung sửa đổi quan trọng của dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự, Công an tỉnh Cà Mau khuyến nghị cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân chủ động tìm hiểu, cập nhật các quy định pháp luật, nhất là những nội dung liên quan đến thẩm quyền của cơ quan tiến hành tố tụng, việc tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và quyền, nghĩa vụ của người tham gia tố tụng.

Đối với người dân, khi phát hiện hành vi có dấu hiệu tội phạm cần kịp thời thông báo, cung cấp thông tin, tài liệu cho cơ quan Công an hoặc cơ quan có thẩm quyền; tích cực phối hợp khi được triệu tập hợp pháp, không che giấu, tiếp tay cho hành vi vi phạm pháp luật, không cung cấp thông tin sai sự thật hoặc có hành vi cản trở hoạt động xác minh, điều tra.

Đối với cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân, việc thường xuyên nghiên cứu, cập nhật quy định mới, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và tinh thần trách nhiệm là yêu cầu quan trọng. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, mỗi cán bộ, chiến sĩ phải chấp hành nghiêm quy định về thẩm quyền, trình tự, thủ tục tố tụng; bảo đảm khách quan, toàn diện trong tiếp nhận, xác minh, điều tra vụ việc, vụ án; kiên quyết đấu tranh với tội phạm nhưng đồng thời phải tôn trọng, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, không để xảy ra oan, sai hoặc bỏ lọt tội phạm.

Hoàn thiện Bộ luật Tố tụng hình sự không chỉ nhằm tháo gỡ những bất cập trong thực tiễn mà còn tạo nền tảng pháp lý vững chắc để nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng. Việc chủ động nắm bắt, thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật, cùng với sự phối hợp tích cực của Nhân dân sẽ góp phần phát huy sức mạnh tổng hợp trong phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh với các loại tội phạm, giữ vững an ninh, trật tự, bảo vệ cuộc sống bình yên và hạnh phúc của Nhân dân./.

Huỳnh Chí Công

Các tin khác

+ Xem bản tin khác
Tin ảnh
+ Xem tin khác
Đang online: 1

Hôm nay: 23204

Trong tuần: 55761

Trong tháng 298250

Tất cả: 29743443

Đang online:	1
Hôm nay:	23204
Trong tuần:	55761
Trong tháng	298250
Tất cả:	29743443