Dự thảo Bộ luật Hình sự đề xuất mở rộng trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại .CÔNG AN BẠC LIÊU

CÔNG AN BẠC LIÊU

Phổ biến giáo dục pháp luật

Dự thảo Bộ luật Hình sự đề xuất mở rộng trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại

Cập nhật ngày: 10-11-2026

Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) là đề xuất mở rộng thêm 24 tội danh mà pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự. Đề xuất này đặt ra yêu cầu nâng cao trách nhiệm tuân thủ pháp luật trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, đồng thời góp phần phòng ngừa, đấu tranh với các hành vi lợi dụng tư cách pháp nhân để thực hiện tội phạm.

Trong điều kiện nền kinh tế ngày càng phát triển, các hoạt động sản xuất, kinh doanh, thương mại và cung cấp dịch vụ diễn ra với quy mô, phương thức ngày càng đa dạng. Bên cạnh những đóng góp tích cực của cộng đồng doanh nghiệp, thực tiễn cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện các quy định pháp luật để phòng ngừa, xử lý những hành vi vi phạm được thực hiện thông qua hoạt động của pháp nhân thương mại.

Đáng chú ý, một số hành vi có thể được thực hiện dưới danh nghĩa tổ chức, doanh nghiệp, liên quan đến nhiều cá nhân, bộ phận hoặc hoạt động quản lý, điều hành. Điều này đặt ra yêu cầu phải xác định rõ trách nhiệm của pháp nhân thương mại bên cạnh trách nhiệm của các cá nhân có liên quan.

Đề xuất mở rộng thêm 24 tội danh đối với pháp nhân thương mại

Tại phiên thảo luận của Quốc hội ngày 27/10/2026, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang cho biết, trong quá trình xây dựng dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi), cơ quan chủ trì soạn thảo đã đề xuất mở rộng thêm 24 tội danh mà pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự. Các tội danh được đề xuất mở rộng tập trung vào những nhóm hành vi liên quan đến mua bán người, lừa đảo chiếm đoạt tài sản; kinh doanh, thương mại, dịch vụ; môi trường, thực phẩm, ma túy; xâm phạm dữ liệu cá nhân; bảo hiểm, hóa đơn và chứng từ.

Theo cơ quan chủ trì soạn thảo, thực tiễn cho thấy một số hành vi vi phạm trong các lĩnh vực này được thực hiện dưới vỏ bọc pháp nhân thương mại, gây thiệt hại lớn nhưng chưa thuộc phạm vi trách nhiệm hình sự của pháp nhân theo quy định hiện hành. Việc đề xuất mở rộng phạm vi chịu trách nhiệm hình sự nhằm tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý, nâng cao hiệu quả xử lý các hành vi phạm tội, đồng thời bảo vệ hoạt động sản xuất, kinh doanh hợp pháp.

Pháp nhân thương mại chịu trách nhiệm hình sự trong những trường hợp nào?

Một vấn đề cần được nhận thức đúng là không phải cứ doanh nghiệp có người lao động, người quản lý hoặc người đại diện thực hiện hành vi phạm tội thì doanh nghiệp đương nhiên phải chịu trách nhiệm hình sự. Theo nguyên tắc của pháp luật hình sự hiện hành, trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại chỉ được đặt ra khi đáp ứng đầy đủ những điều kiện luật định. Trong đó, cần xem xét hành vi phạm tội có được thực hiện nhân danh pháp nhân thương mại, vì lợi ích của pháp nhân thương mại và có sự chỉ đạo, điều hành hoặc chấp thuận của pháp nhân thương mại hay không; đồng thời phải đáp ứng các điều kiện khác theo quy định pháp luật.

Việc một cá nhân lợi dụng danh nghĩa doanh nghiệp để thực hiện hành vi phạm tội vì mục đích riêng không đồng nghĩa với việc pháp nhân thương mại đương nhiên phải chịu trách nhiệm hình sự. Ngược lại, nếu hành vi phạm tội đáp ứng đầy đủ các điều kiện truy cứu trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại, việc xử lý cá nhân có liên quan không loại trừ trách nhiệm hình sự của pháp nhân. Đây là nguyên tắc quan trọng nhằm bảo đảm việc xử lý đúng người, đúng pháp nhân, đúng hành vi vi phạm, tránh hình sự hóa các quan hệ kinh tế, dân sự không có dấu hiệu tội phạm.

Nâng cao trách nhiệm tuân thủ pháp luật trong hoạt động kinh doanh

Việc đề xuất mở rộng phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại không đồng nghĩa với việc gia tăng trách nhiệm hình sự đối với mọi hoạt động kinh doanh. Mục tiêu đặt ra là hoàn thiện các quy định để xử lý những hành vi nguy hiểm cho xã hội có đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm, đồng thời tạo lập môi trường cạnh tranh bình đẳng, minh bạch và bảo vệ doanh nghiệp hoạt động chân chính.

Đối với các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh, việc chủ động xây dựng cơ chế kiểm soát nội bộ, quản lý hoạt động tài chính, hóa đơn, chứng từ, bảo vệ dữ liệu cá nhân, bảo đảm an toàn thực phẩm và tuân thủ quy định về môi trường có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa vi phạm. Bên cạnh đó, người quản lý doanh nghiệp cần nâng cao trách nhiệm trong tổ chức, điều hành, không vì mục tiêu lợi nhuận mà chỉ đạo, chấp thuận hoặc tạo điều kiện thực hiện các hành vi trái pháp luật.

Ý nghĩa đối với công tác phòng, chống tội phạm trong tình hình mới

Từ góc độ bảo đảm an ninh, trật tự, việc hoàn thiện quy định về trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại sẽ góp phần tạo thêm cơ sở pháp lý để đấu tranh với những hành vi lợi dụng hoạt động kinh doanh nhằm thực hiện tội phạm. Đối với lực lượng Công an cơ sở, cần tiếp tục tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho các cơ sở kinh doanh, doanh nghiệp trên địa bàn; chủ động nắm tình hình, tiếp nhận và xử lý thông tin phản ánh về những hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật theo đúng chức năng, thẩm quyền.

Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, cần chú trọng phân biệt giữa vi phạm hành chính, tranh chấp dân sự, kinh tế và hành vi có dấu hiệu tội phạm; bảo đảm việc tiếp nhận, xác minh, xử lý thông tin đúng quy định, không làm ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh hợp pháp. Đồng thời, tăng cường phối hợp với các cơ quan chức năng trong phòng ngừa, phát hiện các hành vi gian lận thương mại, lừa đảo chiếm đoạt tài sản, vi phạm quy định về an toàn thực phẩm, môi trường và những lĩnh vực có nguy cơ phát sinh tội phạm.

Không có ngoại lệ cho hành vi phạm tội núp bóng pháp nhân thương mại

Việc đề xuất mở rộng trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại thể hiện yêu cầu tiếp tục hoàn thiện pháp luật hình sự, đáp ứng sự phát triển của các quan hệ kinh tế, xã hội và phương thức hoạt động của tội phạm. Điều quan trọng là các quy định phải bảo đảm tính rõ ràng, khả thi, xác định chính xác điều kiện truy cứu trách nhiệm hình sự, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, người lao động và các chủ thể liên quan.

Khi được xem xét, hoàn thiện và thông qua, các quy định phù hợp sẽ góp phần nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, xây dựng môi trường kinh doanh an toàn, lành mạnh, bảo đảm mọi hoạt động sản xuất, kinh doanh đều được thực hiện trong khuôn khổ pháp luật./.

Trần Hoàng Khang

Các tin khác

+ Xem bản tin khác
Tin ảnh
+ Xem tin khác
Đang online: 1

Hôm nay: 22373

Trong tuần: 54931

Trong tháng 297419

Tất cả: 29742612

Đang online:	1
Hôm nay:	22373
Trong tuần:	54931
Trong tháng	297419
Tất cả:	29742612