CÔNG AN BẠC LIÊU
Photocopy sách giáo khoa: Phụ huynh, cơ sở photocopy cần lưu ý quy định về quyền tác giả
Cập nhật ngày: 16-09-2026
Trong những ngày đầu năm học mới, khi một số gia đình chưa kịp trang bị đầy đủ sách giáo khoa cho con, việc mượn sách để photocopy sử dụng tạm thời có thể được lựa chọn. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp sao chép sách giáo khoa đều được pháp luật cho phép. Phụ huynh và các cơ sở photocopy cần nắm rõ giới hạn về quyền sao chép tác phẩm để tránh vô tình thực hiện hành vi xâm phạm quyền tác giả.

Hình minh hoạ

Theo Luật Sở hữu trí tuệ, sách giáo khoa thuộc nhóm tác phẩm được bảo hộ quyền tác giả. Quyền sao chép tác phẩm là một trong những quyền tài sản của chủ sở hữu quyền tác giả. Vì vậy, việc sao chép toàn bộ hoặc một phần tác phẩm phải tuân thủ các quy định về giới hạn quyền tác giả.

Tuy nhiên, pháp luật cũng quy định một số trường hợp sử dụng tác phẩm đã công bố không phải xin phép, không phải trả tiền nhuận bút, thù lao. Trong đó, điểm a khoản 1 Điều 25 Luật Sở hữu trí tuệ quy định trường hợp tự sao chép một bản nhằm mục đích nghiên cứu khoa học, giảng dạy của cá nhân. Quy định này không đồng nghĩa với việc cá nhân được tự do photocopy toàn bộ sách giáo khoa hoặc sao chép với số lượng lớn.

Đáng chú ý, Nghị định số 17/2023/NĐ-CP của Chính phủ quy định cụ thể về việc sao chép hợp lý một phần tác phẩm bằng thiết bị sao chép. Đối với tác phẩm được thể hiện dưới dạng chữ viết, việc sao chép hợp lý bằng photocopy, chụp ảnh hoặc hình thức tương tự khác cho mục đích thuộc phạm vi pháp luật cho phép được giới hạn ở mức không quá 10% tổng số trang, tổng số từ hoặc đơn vị tương ứng của ấn bản, theo quy định cụ thể của Nghị định. Trường hợp sao chép vượt quá giới hạn này phải được chủ sở hữu quyền tác giả cho phép và thực hiện nghĩa vụ về bản quyền theo quy định.

Như vậy, không thể đồng nhất mọi hành vi photocopy sách giáo khoa với hành vi vi phạm quyền tác giả. Việc sao chép cần được xem xét trên nhiều yếu tố, trong đó có mục đích sử dụng, số lượng bản sao, phạm vi nội dung được sao chép và việc có thuộc trường hợp ngoại lệ mà pháp luật cho phép hay không.

Ngược lại, việc photocopy nguyên cuốn sách, sao chép với số lượng lớn để cung cấp cho nhiều người hoặc thực hiện nhằm mục đích thương mại mà không được chủ sở hữu quyền tác giả cho phép có thể vượt quá phạm vi ngoại lệ và phát sinh trách nhiệm pháp lý theo quy định.

Đối với các cơ sở photocopy, cần chủ động nâng cao nhận thức về quyền tác giả, thận trọng khi tiếp nhận yêu cầu sao chép toàn bộ sách giáo khoa hoặc các ấn phẩm được bảo hộ. Không nên vì đáp ứng nhu cầu của khách hàng mà thực hiện việc sao chép vượt quá giới hạn pháp luật cho phép.

Theo Nghị định số 341/2025/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan, các hành vi xâm phạm quyền tác giả có thể bị xử phạt hành chính tùy theo tính chất, mức độ vi phạm và các yếu tố liên quan. Nghị định được ban hành ngày 26/12/2025 và có hiệu lực từ ngày 15/2/2026.

Để vừa bảo đảm quyền học tập của học sinh, vừa tôn trọng quyền tác giả, khi chưa có sách giáo khoa, phụ huynh có thể chủ động liên hệ nhà trường, giáo viên, thư viện, nhà xuất bản hoặc đơn vị phát hành để được hướng dẫn mượn, mua bổ sung hoặc tiếp cận các phiên bản điện tử hợp pháp nếu có.

Trong trường hợp chỉ cần phục vụ việc học một số nội dung, người sử dụng cần lưu ý giới hạn sao chép mà pháp luật cho phép, không tự ý photocopy toàn bộ tác phẩm chỉ với lý do chưa mua được sách.

Bảo đảm quyền tiếp cận tài liệu học tập và tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ cần được thực hiện song song. Nắm đúng quy định pháp luật sẽ giúp phụ huynh, học sinh và các cơ sở photocopy chủ động lựa chọn phương thức sử dụng sách giáo khoa phù hợp, tránh những vi phạm không đáng có ngay từ đầu năm học./.

Huỳnh Kiểm

Các tin khác
  • Tin ảnh

  • 

  • 
    Đang online: 1
    Hôm nay: 213
    Trong tuần: 105751
    Trong tháng 458109
    Tất cả: 28381757