Cẩn trọng nguy cơ vi phạm pháp luật từ việc sử dụng phần mềm không bản quyền .CÔNG AN BẠC LIÊU

CÔNG AN BẠC LIÊU

Phổ biến giáo dục pháp luật

Cẩn trọng nguy cơ vi phạm pháp luật từ việc sử dụng phần mềm không bản quyền

Cập nhật ngày: 17-09-2026

Trong quá trình chuyển đổi số, phần mềm máy tính ngày càng được sử dụng phổ biến trong công việc, học tập, sản xuất, kinh doanh và đời sống. Tuy nhiên, việc sử dụng phần mềm không có bản quyền, phần mềm bị bẻ khóa hoặc công cụ kích hoạt trái phép không chỉ tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thông tin, lộ lọt dữ liệu mà còn có thể dẫn đến trách nhiệm pháp lý đối với người sử dụng.

Ảnh minh họa

Phần mềm máy tính được pháp luật bảo hộ

Theo khoản 1 Điều 14 Luật Sở hữu trí tuệ, chương trình máy tính là một trong những loại hình tác phẩm được bảo hộ quyền tác giả. Điều 22 Luật Sở hữu trí tuệ cũng quy định chương trình máy tính được bảo hộ như tác phẩm văn học, dù được thể hiện dưới dạng mã nguồn hay mã máy.

Vì vậy, việc tự ý sao chép, phân phối hoặc thực hiện các hành vi khác xâm phạm quyền của chủ sở hữu chương trình máy tính có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật, tùy thuộc tính chất, mức độ và hậu quả của hành vi.

Đáng lưu ý, phần mềm bị bẻ khóa, công cụ kích hoạt trái phép thường được chia sẻ trên các nguồn không chính thống, tiềm ẩn nguy cơ bị cài mã độc, phần mềm gián điệp hoặc các thành phần gây mất an toàn cho thiết bị. Việc sử dụng những phần mềm này, nhất là trên máy tính phục vụ công việc, quản lý dữ liệu cá nhân, tài chính hoặc hoạt động của cơ quan, doanh nghiệp, có thể làm gia tăng nguy cơ mất dữ liệu và bị khai thác trái phép.

Có thể bị xử phạt hành chính

Theo Điều 16 Nghị định số 341/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan, hành vi sao chép tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả có thể bị xử phạt.

Đối với cá nhân, mức phạt được xác định căn cứ vào số lợi bất hợp pháp, mức độ thiệt hại hoặc giá trị hàng hóa vi phạm, với mức phạt từ 5 triệu đồng đến 50 triệu đồng. Đối với tổ chức thực hiện hành vi tương ứng, mức phạt bằng 02 lần mức phạt đối với cá nhân, tương đương từ 10 triệu đồng đến 100 triệu đồng.

Ngoài phạt tiền, tùy tính chất, mức độ của hành vi, người vi phạm còn có thể bị áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định.

Đặc biệt, khoản 1 Điều 39 Nghị định số 341/2025/NĐ-CP quy định phạt tiền từ 30 triệu đồng đến 50 triệu đồng đối với hành vi cố ý hủy bỏ hoặc làm vô hiệu biện pháp công nghệ hữu hiệu do tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả, chủ sở hữu quyền liên quan thực hiện để bảo vệ quyền của mình.

Những quy định trên cho thấy, việc sử dụng, sao chép hoặc can thiệp trái phép vào các biện pháp bảo vệ bản quyền phần mềm không đơn thuần là vấn đề về bản quyền mà có thể phát sinh trách nhiệm pháp lý nếu hành vi vi phạm đáp ứng các điều kiện theo quy định.

Đủ yếu tố cấu thành có thể bị xử lý hình sự

Bên cạnh chế tài hành chính, pháp luật hình sự cũng quy định trách nhiệm đối với hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan.

Theo Điều 225 Bộ luật Hình sự, người nào không được phép của chủ thể quyền mà cố ý thực hiện hành vi sao chép hoặc phân phối đến công chúng bản sao tác phẩm, đồng thời đáp ứng các điều kiện luật định về quy mô thương mại, thu lợi bất chính, thiệt hại hoặc giá trị hàng hóa vi phạm, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội “Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan”. Khung hình phạt đối với cá nhân có thể lên đến 03 năm tù.

Do đó, người sử dụng phần mềm cần nhận thức rõ rằng “phần mềm miễn phí”, “phần mềm bẻ khóa” hay “công cụ kích hoạt” được chia sẻ trên Internet không đồng nghĩa với việc được phép sử dụng hợp pháp. Việc lựa chọn, cài đặt và sử dụng phần mềm cần được thực hiện trên cơ sở tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ và các quy định của pháp luật.

Chủ động sử dụng phần mềm hợp pháp

Để phòng ngừa nguy cơ vi phạm pháp luật, đồng thời bảo đảm an toàn cho thiết bị và dữ liệu trong môi trường số, Công an tỉnh khuyến cáo cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và người dân chủ động rà soát các phần mềm đang được cài đặt trên thiết bị; không cài đặt, sử dụng phần mềm bị bẻ khóa, công cụ kích hoạt trái phép hoặc phần mềm không rõ nguồn gốc. Ưu tiên lựa chọn phần mềm có bản quyền, phần mềm mã nguồn mở hoặc các sản phẩm được cung cấp hợp pháp, phù hợp với nhu cầu sử dụng.

Đối với cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, cần tăng cường quản lý phần mềm được cài đặt trên các thiết bị thuộc hệ thống; kiểm tra, quản lý giấy phép sử dụng; xây dựng quy định nội bộ về cài đặt và sử dụng phần mềm, không để cá nhân tự ý cài đặt những chương trình không rõ nguồn gốc lên thiết bị dùng chung hoặc thiết bị chứa dữ liệu quan trọng.

Mỗi người sử dụng máy tính cũng cần hình thành thói quen kiểm tra nguồn cung cấp trước khi tải và cài đặt phần mềm, không vì tâm lý “tiết kiệm chi phí” mà sử dụng phần mềm lậu, bởi những lợi ích trước mắt có thể đi kèm với nguy cơ mất an toàn thông tin và phát sinh trách nhiệm pháp lý.

Sử dụng phần mềm hợp pháp không chỉ thể hiện ý thức tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ mà còn là giải pháp thiết thực để bảo vệ dữ liệu, thiết bị và an toàn thông tin, góp phần xây dựng môi trường số an toàn, lành mạnh và tuân thủ pháp luật./.

Lý Hoàng Thuận

Các tin khác

+ Xem bản tin khác
Tin ảnh
+ Xem tin khác
Đang online: 1

Hôm nay: 30864

Trong tuần: 104603

Trong tháng 456961

Tất cả: 28380609

Đang online:	1
Hôm nay:	30864
Trong tuần:	104603
Trong tháng	456961
Tất cả:	28380609