An ninh - trật tự
Đề xuất bổ sung tội tổ chức khai thác thủy sản trái phép: Góp phần hoàn thiện pháp luật hình sự trong phòng, chống khai thác IUU
Cập nhật ngày: 10-11-2026
Dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) do Bộ Công an chủ trì soạn thảo đề xuất bổ sung tội tổ chức khai thác thủy sản trái phép. Đây là nội dung đáng chú ý, góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý để đấu tranh với các hành vi tổ chức hoạt động khai thác thủy sản trái pháp luật, đáp ứng yêu cầu phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).
Trong những năm qua, công tác phòng, chống khai thác IUU được các cấp, các ngành quan tâm triển khai với nhiều giải pháp đồng bộ. Tuy nhiên, hoạt động khai thác thủy sản trái phép vẫn đặt ra những yêu cầu đối với công tác quản lý nhà nước, bảo vệ nguồn lợi thủy sản và đấu tranh phòng, chống các hành vi vi phạm pháp luật.
Đáng chú ý, bên cạnh các hành vi vi phạm trực tiếp trong quá trình khai thác, hoạt động tổ chức, điều hành, chỉ đạo hoặc tạo điều kiện cho việc khai thác thủy sản trái phép cũng là vấn đề cần được xem xét từ góc độ hình sự.
Đề xuất bổ sung tội danh mới từ yêu cầu thực tiễn
Tại phiên thảo luận của Quốc hội ngày 27/10/2026, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an, cho biết dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) đề xuất bổ sung 11 tội danh, trong đó có tội tổ chức khai thác thủy sản trái phép. Việc đề xuất bổ sung tội danh này thể hiện định hướng tiếp tục hoàn thiện các công cụ pháp lý nhằm nâng cao hiệu quả phòng, chống khai thác IUU, đáp ứng yêu cầu quản lý hoạt động khai thác thủy sản trong tình hình mới.
Từ góc độ phòng ngừa tội phạm, vấn đề đáng quan tâm không chỉ là xử lý hành vi khai thác thủy sản trái phép đã xảy ra mà còn là nhận diện vai trò, trách nhiệm của các chủ thể tham gia tổ chức hoạt động khai thác. Trong thực tiễn, hoạt động khai thác thủy sản có thể liên quan đến nhiều chủ thể như chủ tàu, người quản lý, người điều hành, thuyền trưởng và người trực tiếp tham gia khai thác. Tuy nhiên, trách nhiệm pháp lý của từng cá nhân phải được xem xét trên cơ sở hành vi cụ thể, tính chất, mức độ vi phạm và các điều kiện do pháp luật quy định.
Do đó, việc xây dựng quy định về tội tổ chức khai thác thủy sản trái phép cần bảo đảm xác định rõ hành vi khách quan, yếu tố lỗi, chủ thể và các dấu hiệu cấu thành tội phạm, tránh đồng nhất trách nhiệm của người tổ chức với người trực tiếp thực hiện hành vi vi phạm.
Phân biệt vi phạm hành chính với trách nhiệm hình sự
Một vấn đề có ý nghĩa quan trọng trong công tác tuyên truyền pháp luật là phân biệt giữa hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản với hành vi có dấu hiệu cấu thành tội phạm. Không phải mọi trường hợp khai thác thủy sản trái quy định đều đương nhiên bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Việc xác định một hành vi có phải là tội phạm hay không phải căn cứ vào quy định của Bộ luật Hình sự, bao gồm các dấu hiệu cấu thành tội phạm và những điều kiện truy cứu trách nhiệm hình sự tương ứng.
Đối với tội danh đang được đề xuất bổ sung, phạm vi hành vi bị xử lý hình sự, các dấu hiệu định tội và khung hình phạt cụ thể sẽ phụ thuộc vào nội dung được Quốc hội xem xét, thông qua. Vì vậy, người dân, nhất là các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực khai thác thủy sản, cần theo dõi các quy định mới, đồng thời tiếp tục chấp hành nghiêm những quy định pháp luật hiện hành về khai thác, quản lý và bảo vệ nguồn lợi thủy sản.
Ý nghĩa đối với công tác bảo đảm an ninh, trật tự tại địa phương ven biển
Cà Mau là địa phương có hoạt động khai thác thủy sản gắn liền với đời sống, sinh kế của một bộ phận người dân. Vì vậy, việc hoàn thiện pháp luật về phòng, chống khai thác thủy sản trái phép có ý nghĩa thiết thực đối với công tác quản lý nhà nước và bảo đảm an ninh, trật tự trên địa bàn.
Từ góc độ phòng ngừa, Công an xã Khánh Hưng đã phối hợp với các lực lượng chức năng đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các chủ tàu, thuyền trưởng, người lao động trong hoạt động khai thác thủy sản. Đồng thời, chủ động nắm tình hình, tiếp nhận thông tin phản ánh, kịp thời phát hiện những dấu hiệu vi phạm pháp luật; phối hợp xác minh, xử lý theo quy định.
Đặc biệt, cần chú trọng tuyên truyền để người dân hiểu rằng việc tuân thủ các quy định về khai thác thủy sản không chỉ nhằm tránh bị xử lý vi phạm mà còn góp phần bảo vệ nguồn lợi thủy sản, duy trì sinh kế lâu dài và nâng cao uy tín của ngành thủy sản Việt Nam.
Hoàn thiện pháp luật gắn với phòng ngừa vi phạm từ sớm
Việc đề xuất bổ sung tội tổ chức khai thác thủy sản trái phép trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) cho thấy yêu cầu tiếp tục hoàn thiện chính sách hình sự trước những vấn đề phát sinh trong thực tiễn quản lý và đấu tranh phòng, chống tội phạm. Tuy nhiên, hiệu quả phòng ngừa vi phạm không chỉ phụ thuộc vào chế tài xử lý mà còn đòi hỏi sự kết hợp giữa công tác quản lý, tuyên truyền, hướng dẫn, kiểm tra và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật.
Mỗi chủ tàu, thuyền trưởng và người tham gia hoạt động khai thác thủy sản cần chủ động tìm hiểu, tuân thủ các quy định pháp luật, không tổ chức hoặc tham gia hoạt động khai thác trái phép. Đây cũng là trách nhiệm chung trong việc bảo vệ nguồn lợi thủy sản, giữ gìn an ninh, trật tự trên biển, góp phần xây dựng ngành thủy sản phát triển bền vững và thực hiện hiệu quả các giải pháp phòng, chống khai thác IUU./.
Đáng chú ý, bên cạnh các hành vi vi phạm trực tiếp trong quá trình khai thác, hoạt động tổ chức, điều hành, chỉ đạo hoặc tạo điều kiện cho việc khai thác thủy sản trái phép cũng là vấn đề cần được xem xét từ góc độ hình sự.
Đề xuất bổ sung tội danh mới từ yêu cầu thực tiễn
Tại phiên thảo luận của Quốc hội ngày 27/10/2026, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an, cho biết dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) đề xuất bổ sung 11 tội danh, trong đó có tội tổ chức khai thác thủy sản trái phép. Việc đề xuất bổ sung tội danh này thể hiện định hướng tiếp tục hoàn thiện các công cụ pháp lý nhằm nâng cao hiệu quả phòng, chống khai thác IUU, đáp ứng yêu cầu quản lý hoạt động khai thác thủy sản trong tình hình mới.
Từ góc độ phòng ngừa tội phạm, vấn đề đáng quan tâm không chỉ là xử lý hành vi khai thác thủy sản trái phép đã xảy ra mà còn là nhận diện vai trò, trách nhiệm của các chủ thể tham gia tổ chức hoạt động khai thác. Trong thực tiễn, hoạt động khai thác thủy sản có thể liên quan đến nhiều chủ thể như chủ tàu, người quản lý, người điều hành, thuyền trưởng và người trực tiếp tham gia khai thác. Tuy nhiên, trách nhiệm pháp lý của từng cá nhân phải được xem xét trên cơ sở hành vi cụ thể, tính chất, mức độ vi phạm và các điều kiện do pháp luật quy định.
Do đó, việc xây dựng quy định về tội tổ chức khai thác thủy sản trái phép cần bảo đảm xác định rõ hành vi khách quan, yếu tố lỗi, chủ thể và các dấu hiệu cấu thành tội phạm, tránh đồng nhất trách nhiệm của người tổ chức với người trực tiếp thực hiện hành vi vi phạm.
Phân biệt vi phạm hành chính với trách nhiệm hình sự
Một vấn đề có ý nghĩa quan trọng trong công tác tuyên truyền pháp luật là phân biệt giữa hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản với hành vi có dấu hiệu cấu thành tội phạm. Không phải mọi trường hợp khai thác thủy sản trái quy định đều đương nhiên bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Việc xác định một hành vi có phải là tội phạm hay không phải căn cứ vào quy định của Bộ luật Hình sự, bao gồm các dấu hiệu cấu thành tội phạm và những điều kiện truy cứu trách nhiệm hình sự tương ứng.
Đối với tội danh đang được đề xuất bổ sung, phạm vi hành vi bị xử lý hình sự, các dấu hiệu định tội và khung hình phạt cụ thể sẽ phụ thuộc vào nội dung được Quốc hội xem xét, thông qua. Vì vậy, người dân, nhất là các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực khai thác thủy sản, cần theo dõi các quy định mới, đồng thời tiếp tục chấp hành nghiêm những quy định pháp luật hiện hành về khai thác, quản lý và bảo vệ nguồn lợi thủy sản.
Ý nghĩa đối với công tác bảo đảm an ninh, trật tự tại địa phương ven biển
Cà Mau là địa phương có hoạt động khai thác thủy sản gắn liền với đời sống, sinh kế của một bộ phận người dân. Vì vậy, việc hoàn thiện pháp luật về phòng, chống khai thác thủy sản trái phép có ý nghĩa thiết thực đối với công tác quản lý nhà nước và bảo đảm an ninh, trật tự trên địa bàn.
Từ góc độ phòng ngừa, Công an xã Khánh Hưng đã phối hợp với các lực lượng chức năng đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các chủ tàu, thuyền trưởng, người lao động trong hoạt động khai thác thủy sản. Đồng thời, chủ động nắm tình hình, tiếp nhận thông tin phản ánh, kịp thời phát hiện những dấu hiệu vi phạm pháp luật; phối hợp xác minh, xử lý theo quy định.
Đặc biệt, cần chú trọng tuyên truyền để người dân hiểu rằng việc tuân thủ các quy định về khai thác thủy sản không chỉ nhằm tránh bị xử lý vi phạm mà còn góp phần bảo vệ nguồn lợi thủy sản, duy trì sinh kế lâu dài và nâng cao uy tín của ngành thủy sản Việt Nam.
Hoàn thiện pháp luật gắn với phòng ngừa vi phạm từ sớm
Việc đề xuất bổ sung tội tổ chức khai thác thủy sản trái phép trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) cho thấy yêu cầu tiếp tục hoàn thiện chính sách hình sự trước những vấn đề phát sinh trong thực tiễn quản lý và đấu tranh phòng, chống tội phạm. Tuy nhiên, hiệu quả phòng ngừa vi phạm không chỉ phụ thuộc vào chế tài xử lý mà còn đòi hỏi sự kết hợp giữa công tác quản lý, tuyên truyền, hướng dẫn, kiểm tra và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật.
Mỗi chủ tàu, thuyền trưởng và người tham gia hoạt động khai thác thủy sản cần chủ động tìm hiểu, tuân thủ các quy định pháp luật, không tổ chức hoặc tham gia hoạt động khai thác trái phép. Đây cũng là trách nhiệm chung trong việc bảo vệ nguồn lợi thủy sản, giữ gìn an ninh, trật tự trên biển, góp phần xây dựng ngành thủy sản phát triển bền vững và thực hiện hiệu quả các giải pháp phòng, chống khai thác IUU./.
Trần Hoàng Khang
Các tin khác
-
-
-
-
-
-
-
-
Đang online: 1 Hôm nay: 22409 Trong tuần: 54967 Trong tháng 297455 Tất cả: 29742648
Trang thông tin điện tử Công an tỉnh Cà Mau (congan.camau.gov.vn)
Trụ sở: Số 47, Bùi Thị Trường, phường Tân Thành, tỉnh Cà Mau; ĐT: 0693.809.393
Email: bbtcongancamau@gmail.com
Trưởng Ban biên tập: Thiếu tướng Hồ Việt Triều, Giám đốc Công an tỉnh
Email: bbtcongancamau@gmail.com
Trưởng Ban biên tập: Thiếu tướng Hồ Việt Triều, Giám đốc Công an tỉnh